Tzolk’In – Review

Auteur Simone Luciani, Daniele Tascini
Uitgever The Game Master
Aantal spelers 2 tot 4
Spelduur 90 minuten
Jaar van uitgave 2013
Prijs 40.95€
Recensie door Vandenbogaerde Fabrice
Score 8.8/10
Links The Game Master

SPELMATERIAAL

speldoos

De speldoos bevat:

  • Een spelbord met daarop 6 verschillende tandwielen,
  • 4 spelerbordjes,
  • 24 arbeiders in 4 kleuren,
  • 28 markeerschijfjes in 4 kleuren,
  • 4 telschijven in 4 kleuren,
  • 65 grondstoffen (hout, steen en goud),
  • 13 schedels,
  • 65 maisfiches,
  • 28 oogsttegels,
  • 21 starttegels,
  • 13 mounumenten,
  • 32 gebouwen,
  • 1 startspelerfiguur en de spelregels in het Nederlands.

spelmateriaal

SPELBESPREKING

Inleiding

Workerplacement met een leuke twist.

Voorbereiding

Leg het spelbord in het midden van de tafel.
Elke speler start met 4 arbeiders, een spelerbord en 4 starttegels. De markeerschijfjes worden gebruikt om de vooruitgang van de spelers op het ontwikkelingsspoor en in de tempels bij te houden. De telsteen wordt op veld 0 van het scorespoor gezet.
6 monumenten worden op de monumentvelden gelegd. 6 gebouwen op de gebouwvakken.
De oogstegels worden op de velden in Palenque gelegd.
De rest van het spelmateriaal wordt binnen handbereik gelegd.
Elke speler kiest 2 starttegels en ontvangt de voordelen ervan. De andere starttegels worden afgelegd.
starttegels

Spelverloop

Spelbeurt

De startspeler begint, de andere spelers volgen met de klok mee. In je beurt moet je één of meer arbeiders inzetten of één of meer arbeiders terugnemen. Arbeiders worden op één van de tandwielen ingezet. Het inzetten van arbeiders kost mais. Als je arbeiders terugneemt, mag je de bijhorende actie uitvoeren.
Het spelerbord met de kosten voor het inzetten van arbeiders en een overzicht van de tellingen.
spelerbord
Als alle spelers hun beurt hebben uitgevoerd, wordt het centrale tandwiel 1 dag vooruit gezet. Daardoor komen de arbeiders op de andere tandwielen 1 plaats hoger te staan. Dit levert meestal een krachtigere actie op.

tandwielen

Verschillende tandwielen

  • Palenque: biedt de mogelijkheid om mais en hout te oogsten. Neem een oogstegel van het spelbord en ontvang de aangegeven producten.
    Voorbeeld: de actievelden van palenque. Hoe langer je arbeider blijft staan, hoe groter de opbrengst.
    palenque
  • Yaxchilan: bevat waardevolle materialen zoals hout, steen, goud en schedels.
  • Tikal: biedt de mogelijkheid om technologieën te verbeteren en te bouwen.
  • Uxmal is het handelscentrum. Je kunt er offers brengen aan de goden en handelen op de markt. Uxmal is de enige plaats waar je extra arbeiders kunt recruteren.
  • Chichen Itza is een heilige plek. Als je er een kristallen schedel achtelaat, ontvang je punten en kom je in de gunst van de goden.
  • Groot tandwiel: 1 plaats bij het groot tandwiel levert de startspelerfiche op. De startspeler is degene die het tandwiel 1 dag voorruit draait. Elke speler kan er één keer per spel voor kiezen om het tandwiel direct 2 dagen vooruit te draaien.

Tempels, technologieën en gebouwen

Elk van de drie goeden in Tzolk’in bezitten een eigen tempel. De spelers starten op veld 0 van elke tempel. Tijdens het spel kunnen ze de tempel opklimmen. Er zijn verschillende manieren om dit te doen:

  • Kies een starttegel waardoor je met een bonus begint.
  • Plaats een kristallen schedel in Chitzen Itza.
  • Betaal 3 mais op actieveld 1 van Uxmal.
  • Betaal 1 gronstof als je op actieveld 5 van Tikal staat.
  • Bouw een gebouw die je dit voordeel biedt.
  • Pas de juiste technologie toe.

Tijdens de tussentijdse tellingen ontvangen de spelers goederen of punten afhankelijk van hun plaats in de tempels.

Er zijn 4 verschillende technologieën die je kunt ontwikkelen: landbouw, architectuur, grondstoffen en theologie. De ontwikkeling van deze technologieën levert extra voordelen op. Er zijn verschillende manieren om vooruitgang te boeken op de technologiesporen:

  • Kies een starttegel waardoor je met een bonus begint.
  • Actieveld 1 in Tikal. Je moet dan wel het bijhorende aantal blokjes voor de ontwikkeling van de technologie betalen.
  • Bepaalde gebouwen leveren vooruitgang op. Je hoeft dan geen blokjes voor de ontwikkeling van de technologie in te leveren.

Gebouwen leveren verschillende bonussen op. Betaal de bouwkosten en leg het gebouw voor je op tafel. De meeste gebouwen leveren een directe eenmalige bonus op. Gele gebouwen, boerderijen, kunnen tijdens elke voedingsdag gebruikt worden.
Monumenten hebben alleen effect aan het einde van het spel. Ze leveren, meestal, heel wat punten op.
Enkele gebouwen: tijdperk 1, tijdperk 2 en monumenten.

gebouwen 1

gebouwen 2monumenten

 

De winnaar

Tijdens het spel kunnen de spelers op verschillende manieren punten verdienen. Er zijn ook 4 voedingsdagen waarbij de spelers per arbeider 2 mais moeten inleveren. Als je dat niet kunt, verlies je 3 punten per ongevoede arbeider. Als het spel eindigt, ontvangen de spelers nog extra punten voor schedels, mais en monumenten. De speler met het meeste punten wint.

 

SPELBEOORDELING

Eerst en vooral een klein applaus voor het prachtige spelmateriaal en de duidelijke spelregels.
Tzolk’in springt in het oog, vooral als je wat artistiek talent hebt.
waauwwaauw 2
Tzolk’in is in wezen een heel eenvoudig spel. Ofwel plaats je arbeiders ofwel neem je arbeiders terug. Toch is dit spel moeilijker te doorgronden dan je eerst zou denken. Er zijn heel wat actiemogelijkheden en het is ontzettend moeilijk om geen fouten te maken. Misschien lijkt het logisch om telkens zoveel mogelijk arbeiders in te zetten, maar in de praktijk blijkt het dikwijls verstandiger om je arbeiders tijdens verschillende beurten te plaatsen. Als je geen arbeiders kunt inzetten, ben je namelijk verplicht om er minstens één terug te nemen en vaak gebeurt het dat je dat liever niet zou doen omdat je een betere actie afwacht. Het inzetten van arbeiders spreiden lijkt mij een beter idee maar dat is niet altijd even makkelijk. Het mechanisme van de tandwielen werkt perfect en biedt de grijze cellen heel wat uitdaging.
Er zijn heel wat manieren om punten te sprokkelen en zoals bij veel spellen heb je telkens weer het gevoel dat je net één grondstof tekort komt of dat je net één extra beurt zou kunnen gebruiken. De voedingsdagen zijn er sneller dan je wenst en voldoende mais voorzien loopt niet altijd van een leien dakje. Als je in het begin worstelt met je maisvoorraad, wordt het moeilijk om nog een rol van betekenis te spelen. Het is dikwijls zo dat jouw volledige maisvoorraad opgaat in het voeden van arbeiders. De ronde erna kom je dan mais tekort om arbeiders te plaatsen. Je moet voortdurend extra reserve voorzien om comfortabel te kunnen spelen. Er zijn verschillende manieren om de maisvoorraad aan te dikken en voor het ogenblik kan ik echt niet zeggen welke de beste is.
Tussen het verzamelen van mais door moeten er punten gescoord worden. Ook daar kan ik de sleutel tot succes niet aanbieden. Ik heb de indruk dat opklimmen bij de tempels samen met het plaatsen van schedels in Chitzen Itza heel wat punten kan opleveren. Aan de andere kant zijn er ook spelers die minstens evenveel punten scoren door het oprichten van gebouwen en monumenten. De ontwikkelingssporen lijken mij alleen interessant als de bijhorende monumenten (die veel punten opleveren voor ontwikkeling) beschikbaar zijn. In elk geval biedt Tzolk’in veel stof tot nadenken. Telkens weer heb ik het gevoel dat ik dit spel nog niet onder de knie heb. Ik begin steeds meer te denken dat je jouw strategie moet enten op de gekozen starttegels en, je raad het al, dat is niet zo makkelijk. Het is verleidelijk om telkens terug te keren naar ‘jouw’ algemene strategie. Ik dacht een goede strategie gevonden te hebben maar die werd onlangs simpel weggespeeld. Er is volgens mij niet één succesvolle strategie en dat kan ik alleen maar toejuichen.
Wel of niet voor de startspeler gaan is ook een moeilijke noot om kraken. Het voordeel van de startspeler is dat hij weinig mais moet investeren om arbeiders te plaatsen. Het nadeel is dat je jouw arbeiders meestal op de minst interessante plaatsen moet zetten. Wat je best kiest hangt af van verschillende factoren zoals maisvoorraad, beschikbare gebouwen en acties, het moment van de voedingsdag,…
Eén keer per spel mag elke speler het tandwiel twee dagen verder draaien. Je moet dan wel startspeler zijn en je mag geen arbeiders van het wiel duwen (= verder dan positie 7). Deze regel vind ik wat overbodig, het lijkt mij ook een extra voordeel voor wie goed bezig is.
Er zijn heel wat verschillende gebouwen en niet elk gebouw is even interessant. Misschien kon daar wat meer evenwicht in schuilen. Nog een klein puntje van kritiek is dat het spelmateriaal los in de doos zit. Ik mis plastiekzakjes of een handige inlay.
Tzolk’in is in elk geval een aanwinst voor elke spellenkast. Ook al is die rijk gevuld, met Tzolk’in kies je voor een nieuw, origineel en uitdagend project.

April 2013

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *